Hafan > Preswyl > Etholiadau Comisinydd yr Heddlu a Throeseddu 2020

Etholiadau Comisinydd yr Heddlu a Throeseddu 2020

Mae'r etholiadau Comisiynydd Heddlu a Throsedd a oedd i fod i gael eu cynnal ar 7 Mai 2020 wedi'u gohirio tan fis Mai 2021.

Gwnaethpwyd y penderfyniad gan y Llywodraeth yn dilyn cyngor gan arbenigwyr meddygol mewn perthynas â'r ymateb i'r firws Covid-19 a chyngor y rhai sy'n cyflwyno etholiadau. 

Mae cyhoeddi Bil Coronavirus 2020 ar 19 Mawrth 2020 yn cynnig y dylid cynnal yr etholiad cyffredin a fyddai fel arall, yn unol ag adran 50 (1) o Ddeddf Diwygio'r Heddlu a Chyfrifoldeb Cymdeithasol 2011 (etholiad cyffredin comisiynwyr heddlu a throseddu) yn 2020 i'w gynnal yn lle yn 2021. 

 

PCC NWales Election logo web 200

 

 Ynghylch yr etholiadauRôl y Comisiynydd

Rôl Swyddog Canlyniadau    Dyddiadau allweddolY System etholiadauPleidleiswyr CymwysPecyn enwebuLlythyr i randdeiliaiddBriffiau 

 

Ynghylch yr etholiadau

Crëwyd Comisiynwyr Heddlu a Throseddu yng Nghymru a Lloegr gan Ddeddf Diwygio’r Heddlu a Chyfrifoldeb Cymdeithasol 2011, gyda’r Etholiadau Comisiynydd Heddlu a Throseddu cyntaf yn cael eu cynnal ar 15 Tachwedd 2012.

Cafwyd etholiadau hefyd ym Mai 2016 a bydd yr Etholiadau CHTh nesaf ar 7 Mai 2020. Bydd yr Etholiadau CHTh yn cael eu cynnal mewn 40 o ardaloedd heddlu yng Nghymru a Lloegr (ar wahân i’r rhai yn Llundain a Manceinion). Mae gan bob ardal un Comisiynydd Heddlu a Throseddu ar gyfer ei hardal heddlu. 

 Mae pedair ardal heddlu yng Nghymru, gyda phob un yn ethol Comisiynydd Heddlu a Throseddu. Dyma’r pedair ardal heddlu yng Nghymru:

  • Dyfed Powys

  • Gwent

  • Gogledd Cymru

  • De Cymru 

Mae 6 ardal bleidleisio yn rhan o Ardal Gogledd Cymru:

  • Ynys Môn

  • Conwy

  • Sir y Ddinbych 

  • Sir y Fflint

  • Gwynedd

  • Wrecsam  

 

Rôl Swyddog Canlyniadau Lleol

Colin Everett yw Swyddog Canlyniadau Ardal Heddlu Gogledd Cymru ar gyfer Etholiadau CHTh ym mis Mai 2020 ac ef sy'n gyfrifol am y ffordd y caiff yr etholiad CHTh ei gynnal, gan gynnwys: 

  • cydgysylltu gyda Swyddogion Canlyniadau Lleol yn ardal heddlu De Cymru

  • cyhoeddi Hysbysiad ynghylch yr Etholiad

  • y weithdrefn enwebu

  • hybu cyfranogiad 

  • sicrhau bod cynnwys areithiau etholiadol a gweithdrefnau cyflwyno’r anerchiadau hyn yn cydymffurfio â’r gofynion

  • coladu cyfansymiau lleol a chyfrifo’r canlyniad

  • datganiad y canlyniad 

Mae'r Swyddog Canlyniadau Lleol yn gyfrifol yn ei ardal bleidleisio am:

  • sicrhau bod yr etholiad yn cael ei weinyddu’n effeithiol

  • darpariaethau’r gorsafoedd pleidleisio 

  • argraffu papurau pleidleisio

  • y ffordd y mae’r etholiad yn cael ei gynnal

  • penodi staff gorsafoedd pleidleisio

  • rheoli’r broses bleidleisio drwy’r post

  • y dilysu a’r cyfrif yn eu hardal bleidleisio

  • trosglwyddo’r cyfansymiau lleol i Swyddog Canlyniadau’r Ardal Heddlu

 

 Mae’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu yn gyfrifol am y canlynol:       

          Dal yr Heddlu i gyfrif                                                    

  • Penodi Prif Gwnstabliaid a'u diswyddo (os oes angen)
  • Gosod cyllidebau’r heddlu
  • Gosod y swm mae pobl yn ei dalu fel rhan o Dreth y Cyngor ar gyfer heddlua

  • Gosod blaenoriaethau heddlua’r ardal leol

  • Goruchwylio sut eir i’r afael â throsedd yn yr ardal a gosod amcanion i sicrhau bod yr heddlu yn darparu gwasanaeth da

  • Cwrdd ac ymgynghori â’r cyhoedd yn rheolaidd, i wrando ar eu barn ynghylch heddlua

  • Creu cynllun heddlu a throseddu sy’n nodi’r blaenoriaethau heddlua lleol

  • Penderfynu sut caiff y gyllideb ei gwario

 

   Dyddiadau allweddol

 

 DigwyddiadDiwrnodau gwaith cyn y bleidlais (terfyn amser os nad canol nos)Dyddiad (terfyn amser os nad canol nos)

Cyhoeddi hysbysiad etholiad

Dim hwyrach na 25 niwrnod

Dim hwyrach na Dydd Mawrth 31 Mawrth

Dosbarthu papurau enwebu

Rhwng 10am a 4pm ar unrhyw ddiwrnod wedi i’r hysbysiad etholiad gael ei gyhoeddi tan 4pm ar y pedwerydd diwrnod ar bymtheg cyn y diwrnod pleidleisio

Rhwng 10am a 4pm ar unrhyw ddiwrnod gwaith wedi i’r hysbysiad etholiad gael ei gyhoeddi a than 4pm dydd Mercher 8 Ebrill

Dyddiad cau dosbarthu papurau enwebu

19 diwrnod (4pm)

4pm ar ddydd Mercher 8 Ebrill

Dyddiad cau tynnu yn ôl

19 diwrnod (4pm)

4pm ar ddydd Mercher 8 Ebrill 

Dyddiad cau ar gyfer cyhoeddi hysbysiad penodi asiant etholiadol 

19 diwrnod (4pm)

4pm ar ddydd Mercher 8 Ebrill

Cyflwyno gwrthwynebiadau i bapurau enwebu 

Ar 19 diwrnod (10am tan 5pm), yn amodol ar y canlynol: 

 

Rhwng 10am a 12 canol dydd gellir gwneud gwrthwynebiadau i bob enwebiad sydd wedi cyrraedd

 

Rhwng 12 canol dydd a 5pm dim ond i enwebiadau sydd wedi cyrraedd ar ôl 4pm y gellir gwneud gwrthwynebiadau, 20 niwrnod cyn y bleidlais. 

Rhwng 10am a 12 canol dydd ar ddydd Mercher 8 Ebrill gellir gwneud gwrthwynebiadau i bob enwebiad sydd wedi cyrraedd

 

Rhwng 12 canol dydd a 5pm ar ddydd Mercher 8 Ebrill gellir gwneud gwrthwynebiadau i enwebiad sydd wedi cyrraedd ar ôl 4pm dydd Mawrth 7 Ebrill

Cyhoeddi hysbysiad etholiad interim cyntaf ynghylch newid

19 diwrnod

Dydd Mercher 8 Ebrill

Cyhoeddi datganiadau’r unigolion a enwebwyd

Dim hwyrach nag 18 diwrnod (4pm)

Dim hwyrach na 4pm ar ddydd Iau 9 Ebrill

Dyddiad cau derbyn ceisiadau i gofrestru

12 diwrnod

Dydd Mawrth 21 Ebrill

Dyddiad cau ar gyfer ceisiadau pleidlais bost a phost drwy ddirprwy a newidiadau i bleidleisiau post a thrwy ddirprwy presennol

11 diwrnod (5pm) 

5pm ar ddydd Mercher 22 Ebrill

Dyddiad cau derbyn ceisiadau newydd i bleidleisio drwy ddirprwy (nid pleidlais bost drwy ddirprwy na dirprwyon brys)

6 diwrnod (5pm)

5pm ar ddydd Mercher 29 Ebrill

Cyhoeddi ail hysbysiad etholiad interim ynghylch newid

Rhwng 18 a 6 diwrnod

Rhwng dydd Iau 9 Ebrill a dydd Mercher 29 Ebrill (yn gynwysedig) 

Cyhoeddi hysbysiad pleidleisio

Dim hwyrach na 6 niwrnod 

Dim hwyrach na dydd Mercher 29 Ebrill

Dyddiad cau ar gyfer cyhoeddi hysbysiad penodi is-asiant

5 diwrnod

Dydd Iau 30 Ebrill

Cyhoeddi hysbysiad etholiad olaf ynghylch newid

5 diwrnod

Dydd Iau 30 Ebrill

Dyddiad cau hysbysiad am benodi asiantau pleidleisio, asiantau cyfrif ac is-asiantau

5 diwrnod

Dydd Iau 30 Ebrill

Y dyddiad cyntaf y gall pleidleiswyr wneud cais am bleidlais bost yn lle un a gollwyd

4 diwrnod

Dydd Gwener 1 Mai

Diwrnod Pleidleisio

0 (7am i 10pm)

7am - 10pm ar Ddydd Iau 7 Mai

Yr amser olaf y gall pleidleiswyr wneud cais am bleidlais bost yn lle un a gollwyd neu a ddifethwyd

0 (5pm)

5pm ar ddydd Iau 7 Mai

Amser cau ar gyfer gwneud cais am ddirprwy brys

0 (5pm)

5pm ar ddydd Iau 7 Mai

Amser olaf i newid y gofrestr oherwydd camgymeriad clercol neu apêl llys

0 (9pm)

9pm ar ddydd Iau 7 Mai 

 Y System etholiadol

Os oes dau ymgeisydd yn sefyll yn yr etholiad, mae’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu yn cael ei ethol dan y system etholiadol y cyntaf i’r felin gaiff falu, lle mae’r ymgeisydd gyda’r nifer uchaf o bleidleisiau’n cael ei ethol.  

Os oes mwy na dau ymgeisydd, mae’r Comisiynydd Heddlu a Throseddu yn cael ei ethol dan system y bleidlais atodol. 

 Gall pleidleisiwr bleidleisio dros ymgeisydd dewis cyntaf ac ail ddewis.

  • Os bydd ymgeisydd yn cael dros 50% o’r pleidleisiau dewis cyntaf, bydd yn cael ei ethol.

  • Os na chaiff unrhyw ymgeisydd dros 50% o’r pleidleisiau dewis cyntaf, bydd pob ymgeisydd heblaw am y rhai yn y safle cyntaf a’r ail safle yn cael ei ddileu.

  • Mae’r papurau pleidleisio sy’n nodi un o’r ymgeiswyr sydd wedi eu dileu fel un o’r dewisiadau yn cael eu gwirio am eu hail ddewis. 

  • Mae unrhyw bleidleisiau ail ddewis ar gyfer yr ymgeiswyr sydd ar ôl wedyn yn cael eu hychwanegu at eu pleidleisiau dewis cyntaf a’r ymgeisydd gyda’r nifer uchaf o bleidleisiau sy’n cael ei ethol. 

 

Election Process cy

 

Pleidleiswyr Cymwys

I fod yn gymwys i bleidleisio yn yr etholiad hwn rhaid i chi fod:

  • wedi cofrestru i bleidleisio

  • yn 18 neu'n hŷn ar ddiwrnod y bleidlais (poll

  • yn ddinesydd o'r Deyrnas Unedig, Iwerddon, y Gymanwlad neu Ewrop

  • yn preswylio mewn cyfeiriad yng Nghymru neu Loegr (ac eithrio Llundain)

  • nid eich gwahardd yn gyfreithiol rhag pleidleisio

 

I gael rhagor o wybodaeth ynghylch pwy all bleidleisio, neu i gofrestru i bleidleisio, ewch i wefan y Comisiwn Etholiadol.

 Pecyn enwebu 

Llythyr i Randdeilliaid

Sesiynau Agor y Post (Gwybodaeth i ddilyn)

 Briffiad Ymgeiswyr ac Asiantau

 Dyddiad: 14 Ebbrill  am 5pm

 Lleoliad:  Neuadd y Sir, Yr Wyddgrug, Sir y Fflint CH7 6NB

 

 

Dogfennau perthnasol

Gwefannau Defnyddiol

Dogfennau Defnyddiol