Hafan > Preswyl > Ail Ddatganiad gan Arweinydd y Cyngor a'r Prif Weithredwr - 13 Rhagfyr 2018

Ail Ddatganiad gan Arweinydd y Cyngor a'r Prif Weithredwr - 13 Rhagfyr 2018

Ymgyrch #CefnogiGalw20 Tachwedd 2018, fe lansiodd Cyngor Sir y Fflint ei ymgyrch #CefnogiGalw am gyllid teg i lywodraeth leol ac i Sir y Fflint. 

Nid yw’r ymgyrch yn ymgyrch plaid wleidyddol, a gall unrhyw un sy'n malio am lywodraeth leol a gwasanaethau lleol ei chefnogi. 

Am y tair blynedd diwethaf, mae Sir y Fflint wedi bod yn dweud yn agored nad yw sefyllfa barhaus y gyllideb genedlaethol yn gynaliadwy a bod gwasanaethau lleol o dan fygythiad difrifol.

I fynd i’r afael â mwy na degawd o ostyngiadau o flwyddyn i flwyddyn gan lywodraethau a pha mor agored ydyw i effeithiau caledi oherwydd eu bod yn un o'r cynghorau a ariennir isaf fesul pen o'r boblogaeth yng Nghymru, 'gofynnodd' Sir y Fflint i Lywodraeth Cymru am £5.6m yn ychwanegol i helpu i bontio’r bwlch yn y gyllideb o £6.7m yn 2019/20.

Rydym yn credu bod ein ‘gofynion’ yn bosibl ac yn fforddiadwy.  Mae gan Lywodraeth Cymru ddigon o hyblygrwydd ariannol i wella ei Setliad Terfynol 19 Rhagfyr, yn enwedig o ystyried y cyllid refeniw ychwanegol a gaiff o ganlyniad i gyllideb ddiweddar y Canghellor.

O gwmpas adeg lansio’r ymgyrch #CefnogiGalw, cyhoeddodd Cabinet a Gweinidogion Llywodraeth Cymru ambell i gyllid ychwanegol penodol i gynorthwyo cynghorau lleol, gyda rhai’n bodloni ein ‘gofynion’:

  • Buddsoddiad ychwanegol o £14.2m yn y Setliad i gynghorau Cymru. Byddai hyn yn golygu toriad o 0.5% yng nghyllid Sir y Fflint yn hytrach na’r 1% a gyhoeddwyd yn wreiddiol – y budd wedi'i amcangyfrif i Sir y Fflint fydd £949,000.
  • £7.5m arall tuag at gostau dyfarniad cyflog athrawon cenedlaethol – i Sir y Fflint, rydym yn amcangyfrif y gallai hwn fod yn werth £375,000.
  • Dyraniad o £2.3m ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol Plant, yr amcangyfrifwn y bydd y budd i ni’n £110,000.
  • £30m yn ychwanegol i’w ddyrannu i’r rhanbarth ar gyfer Iechyd a Gofal Cymdeithasol – gyda £15m i’w gadw ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol Plant.  Nid oes cadarnhad wedi dod i law am y cyllid hwn eto, ond rydym yn amcangyfrif y gallai hyn fod yn werth £705,000 i Sir y Fflint. 
  • £30m arall i ofal cymdeithasol, yr amcangyfrifir y bydd yn rhoi £1.410m yn ychwanegol i Sir y Fflint.

Er bod y cyhoeddiadau hyn wedi’u croesawu, pan roddir y cyfan at ei gilydd, ni fydd swm yr arian ychwanegol yn dal yn ddigon. Hyd yn oed os byddwn yn cael unrhyw beth, rydym yn amcangyfrif ein bod yn dal i wynebu bwlch cyllideb sydd oddeutu £3.2m.

Mae’n afresymol bod cynghorau’n cael eu rhoi yn y sefyllfa hon. Mae cyfrifoldeb ar lywodraethau i gyllido'r cynghorau'n ddigonol er mwyn darparu gwasanaethau lleol i fodloni gofynion a hawliau cymunedau lleol.

Fel yr hyn a geir ar draws Cymru, mae ein hysgolion yn wynebu sefyllfa ariannol barhaus ac nid oes unrhyw flaenoriaeth weladwy wedi'i rhoi i ysgolion yng nghyllideb dros dro Llywodraeth Cymru. Er bod £15m ychwanegol ar gyfer ysgolion wedi’i gyhoeddi, daw gydag amod y bydd yn rhaid ei wario ar arweinyddiaeth a datblygiad proffesiynol.  Er bod hyn yn werth £750,000 i’n hysgolion i ddatblygu eu capasiti arweinyddiaeth, ni fydd yn helpu i leihau bwlch cyllideb cyffredinol y Cyngor, ac ni fydd yn helpu ysgolion i reoli eu cyllidebau o ddydd i ddydd chwaith. Yn wahanol i Gynghorau eraill yng Nghymru, rydym yn ymroddedig i gynnal cyllidebau ein hysgolion ond heb ddarparu unrhyw gefnogaeth ariannol ychwanegol, mae’n rhaid i Lywodraeth Cymru dderbyn ei fod yn symud y cyfrifoldeb am dalu am wasanaethau lleol yn fwriadol, i dalwyr Treth y Cyngor lleol.

Rydym yn dal lefelau cymharol isel o gronfeydd wrth gefn – yn debyg i arbedion – ac maent yn lleihau.  Rydym eisoes yn defnyddio £1.9m o’n cronfeydd wrth gefn i helpu i bontio’r bwlch y flwyddyn nesaf.  Mae pryder sylweddol y gallai unrhyw ddefnydd pellach o’r cronfeydd wrth gefn fod yn anghynaliadwy i’r gyllideb yn y dyfodol.  

Mae atebion cyllideb y Cyngor ar gyfer 2019/20 eisoes yn cynnwys cynnydd o 4.5% yn Nhreth y Cyngor.  Heb unrhyw gyhoeddiadau cyllido eraill, ni fydd gennym unrhyw ddewis arall ond cynyddu Treth y Cyngor o 9.3%.

Ar ben hynny, bwriedir cynyddu cyfraniad Sir y Fflint at Awdurdod Tân ac Achub Gogledd Cymru ymhellach, a byddai angen cynnydd arall o 0.5% yn Nhreth y Cyngor i godi’r £420,000 sydd wedi’i amcangyfrif.   

Drwy gefnogi ein ‘galw'n' llawn, a gwella ein Setliad o isafswm o £2m, mae o fewn pŵer Llywodraeth Cymru i helpu i ddiogelu gwasanaethau lleol a chadw’r cynnydd yn Nhreth y Cyngor oddeutu 7%. 

Cefnogwch ein hymgyrch #CefnogiGalw, ymunwch gyda ni a galwch ar Lywodraeth Cymru i wella ei Setliad i gynghorau Cymru 19 Rhagfyr drwy wneud gwell defnydd o'r £59m o arian ychwanegol a gafodd drwy gyllideb Canghellor y DU.  

Mae nifer o ffyrdd i chi gymryd rhan.

  • Cefnogwch #CefnogiGalw drwy e-bostio neu ysgrifennu at eich Aelodau Cynulliad lleol ac Aelodau Seneddol drwy ofyn am gyllid tecach i bob cyngor.