Alert Section

Rhagor o Wybodaeth

Categorïau

Cliciwch ar fotwm i neidio i’r maes perthnasol

 Cyfleoedd Chwarae Digonol

Ymdrech genedlaethol i adnabod a hyrwyddo pwysigrwydd chwarae ym mywydau plant ac i greu amgylcheddau sy’n cefnogi ac yn annog chwarae mewn amrywiol ffurf.

Dyma drosolwg o’r agenda Cyfleoedd Chwarae Digonol yng Nghymru a Sir y Fflint:

Elfennau Allweddol o Gyfleoedd Chwarae Digonol yng Nghymru

Y Fframwaith Cyfreithiol: Mae Llywodraeth Cymru wedi ymgorffori’r hawl i chwarae mewn deddfwriaeth. Mae Mesur Plant a Theuluoedd (Cymru) 2010 yn gosod dyletswydd ar awdurdodau lleol i asesu a sicrhau digon o gyfleoedd chwarae i blant yn eu hardaloedd.

Cyfrifoldeb yr Awdurdod Lleol: Mae awdurdodau lleol yng Nghymru yn gyfrifol am weithredu’r agenda Cyfleoedd Chwarae Digonol o fewn eu cymunedau. Mae angen iddynt gynnal asesiadau chwarae, datblygu strategaethau chwarae a chydweithio gyda phartneriaid i sicrhau bod cyfleoedd chwarae ar gael.

Asesiadau Chwarae: Mae awdurdodau lleol yn asesu anghenion a dewisiadau chwarae plant yn eu cymunedau yn rheolaidd. Mae’r asesiadau hyn yn adnabod bylchau mewn darpariaeth chwarae ac yn cefnogi strategaethau lleol i wella cyfleoedd chwarae.

Strategaethau Chwarae: Mae awdurdodau lleol yn datblygu strategaethau chwarae sy’n amlinellu sut fyddant yn bodloni anghenion chwarae plant yn eu hardaloedd. Mae’r strategaethau hyn yn cynnwys ystod o weithredoedd, gan gynnwys creu lleoedd chwarae, cefnogi gwaith chwarae, a chydweithio gydag ysgolion a chymunedau.

Ymgysylltu â'r Gymuned: Mae Cyfleoedd Chwarae Digonol yn golygu ymgysylltu â phlant, teuluoedd a chymunedau i ddeall eu blaenoriaethau chwarae a chreu mannau a phrofiadau chwarae sy’n ymateb i’w anghenion.

Datblygu Gwaith Chwarae: Mae gwaith chwarae, sef cefnogi chwarae plant mewn ffordd sy’n cael ei arwain gan y plentyn ac sy’n canolbwyntio ar eu lles, yn elfen allweddol o Gyfleoedd Chwarae Digonol. Mae hyfforddiant a chefnogaeth i weithwyr chwarae yn cyfrannu at greu profiadau chwarae o safon.

Buddion ac Amcanion

Lles y Plentyn: Mae Cyfleoedd Chwarae Digonol yn cydnabod bod chwarae yn allweddol i ddatblygiad corfforol, emosiynol, cymdeithasol, a gwybyddol plant. Mae’n cyfrannu at eu lles a’u hapusrwydd yn gyffredinol.

Cyfranogiad y Plentyn: Mae’r fenter hon yn grymuso plant i gymryd rhan mewn penderfyniadau sy’n effeithio ar eu cyfleoedd chwarae, gan sicrhau bod eu lleisiau yn cael eu clywed a’u parchu.

Adeiladu Cymuned: Mae mannau chwarae a digwyddiadau chwarae yn meithrin synnwyr o gymuned, yn annog rhyngweithio rhwng teuluoedd, cymdogion a sefydliadau lleol.

Cynhwysiant: Mae Cyfleoedd Chwarae Digonol yn canolbwyntio ar sicrhau bod pob plentyn, gan gynnwys y rhai ag anableddau ac o gefndiroedd amrywiol, yn cael mynediad cyfartal at gyfleoedd chwarae.

Gweithgarwch Corfforol:  Mae chwarae bywiog yn cyfrannu at ffitrwydd corfforol plant ac yn helpu i ymdrin â phryderon ynglŷn â ffyrdd o fyw ble nad oes llawer o symud.

Heriau a Chynnydd

Gall gweithredu Cyfleoedd Chwarae Digonol wynebu heriau megis sicrhau cyllid ar gyfer lleoedd chwarae, ymdrin â phryderon diogelwch, a sicrhau cydbwysedd rhwng chwarae strwythuredig a di-strwythur. Fodd bynnag, mae’r fenter wedi gwneud cynnydd sylweddol wrth godi ymwybyddiaeth ynglŷn â phwysigrwydd chwarae a’i integreiddio i bolisïau ac arferion Cyngor Sir y Fflint.

Mae Cyfleoedd Chwarae Digonol yng Nghymru yn fenter ddeinamig sy’n cydnabod gwerth cynhenid chwarae ym mywydau plant. Mae’n golygu cydweithio rhwng llywodraeth, awdurdodau lleol, cymunedau, a phlant eu hunain i greu amgylcheddau sy’n cefnogi chwarae, meithrin lles, datblygiad a hapusrwydd plant.

Lawrlwythwch ein Hasesiad Cyfleoedd Chwarae Digonol 2025

Diwrnod Chwarae Cenedlaethol

Mae’n ddiwrnod llawn hwyl, gemau, a gweithgareddau chwareus, a drefnwyd gan amrywiol gymunedau, sefydliadau ac awdurdodau lleol. Nod Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yw codi ymwybyddiaeth ynglŷn ag arwyddocâd chwarae i les, datblygiad ac ansawdd bywyd cyffredinol plant.

Dyma drosolwg o’r Diwrnod Chwarae Cenedlaethol:

Cefndir a Phwrpas

Sefydlwyd Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yn 1986 gan y Biwro Plant Cenedlaethol yn y DU. Crëwyd y digwyddiad i ymdrin â phryderon cynyddol am y gostyngiad mewn cyfleoedd chwarae i blant oherwydd ffactorau megis trefoli, mwy o amser sgrin, a phryderon am ddiogelwch. Mae’r digwyddiad yn pwysleisio’r angen i amddiffyn a gwella hawl plant i chwarae ac yn hyrwyddo pwysigrwydd chwarae di-strwythur a arweinir gan y plentyn.

Prif Amcanion

Codi Ymwybyddiaeth: Nod Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yw codi ymwybyddiaeth ymysg rhieni, gofalwyr, gwneuthurwyr polisi a’r cyhoedd ynglŷn â gwerth chwarae ym mywydau plant.

Dathlu Chwarae: Mae’r digwyddiad hwn yn darparu llwyfan i blant gymryd rhan mewn amrywiol weithgareddau chwarae, meithrin creadigrwydd, dychymyg, a gweithgarwch corfforol.

Eirioli dros Chwarae: Mae’r Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yn gyfle i eirioli dros fwy o gyfleoedd chwarae, mannau chwarae mwy diogel, a pholisïau sy’n blaenoriaethu chwarae plant.

Ymgysylltu â'r Gymuned: Mae’n annog cymunedau i ddod ynghyd, trefnu digwyddiadau, a chreu amgylcheddau sy’n cefnogi chwarae i blant.

Gweithgareddau Digwyddiadau

Mae digwyddiadau Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yn amrywio’n fawr, ond yn gyffredinol maent yn cynnwys amrywiaeth o weithgareddau a ddyluniwyd i hyrwyddo chwarae. Gall y rhain gynnwys:

Chwarae yn yr Awyr Agored: Mae meysydd chwarae, parciau a mannau agored yn aml yn cael eu trawsnewid yn barthau chwarae gyda gemau, chwaraeon, a gweithgareddau creadigol.

Celf a Chrefft: Mae gweithgareddau artistig a chrefft yn caniatáu i blant fynegi eu hunain yn greadigol a chymryd rhan mewn prosiectau ymarferol.

Gemau a Heriau: Gemau traddodiadol, chwaraeon a heriau sy’n annog gweithgarwch corfforol a rhyngweithio cymdeithasol.

Chwarae Blêr: Gweithgareddau sy’n cynnwys dŵr, mwd, tywod, a deunyddiau cyffyrddol eraill sy’n ysgogi’r synhwyrau a chreadigrwydd.

Chwarae Dychmygus: Gwisgo i fyny, chwarae rôl, a gweithgareddau adrodd straeon dychmygus sy’n meithrin creadigrwydd a sgiliau cymdeithasol plant.

Digwyddiadau Cymunedol: Gorymdeithiau, ffeiriau a gwyliau sy’n dathlu chwarae ac yn dod â theuluoedd a chymunedau ynghyd. 

Themâu a Negeseuon

Bob blwyddyn, gall y Diwrnod Chwarae Cenedlaethol fod â thema neu neges benodol sy’n cyd-fynd â materion neu fentrau cyfredol yn ymwneud â chwarae. Gall themâu ganolbwyntio ar werth chwarae awyr agored, pwysigrwydd chwarae i les corfforol a meddyliol plentyn, a swyddogaeth chwarae wrth greu cymunedau cryf.

Cymryd rhan

Mae Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yn cael ei ddathlu ledled y DU, yn cynnwys ysgolion, canolfannau cymunedol, sefydliadau chwarae a theuluoedd. Gall ddigwyddiadau amrywio o rai lleol bychan i wyliau cymunedol mwy.

Mae Diwrnod Chwarae Cenedlaethol yn ffordd bwerus o atgoffa ynghylch arwyddocâd chwarae ym mywydau plant a’r angen i amddiffyn a hyrwyddo eu hawl i chwarae. Trwy’r dathliad blynyddol hwn, mae plant yn cael eu hannog i archwilio, creu, a chymryd rhan mewn gweithgareddau sy’n cyfrannu at eu datblygiad holistig wrth gael hwyl a meithrin synnwyr o gymuned.

Chwarae Cymru

Sefydlwyd Chwarae Cymru yn 1998 i ganolbwyntio ar godi ymwybyddiaeth am bwysigrwydd chwarae ym mywydau plant, cefnogi’r sector chwarae a gweithio i sicrhau bod plant yn cael cyfleoedd chwarae o safon. 

Dyma drosolwg o Chwarae Cymru:

Cenhadaeth ac Amcanion

Nod Chwarae Cymru yw hyrwyddo hawl plant i chwarae ac i gefnogi’r sector chwarae drwy:

Eiriolaeth: Mae Chwarae Cymru yn eirioli dros chwarae fel hawl sylfaenol i bob plentyn ac unigolyn ifanc.

Addysg a Gwybodaeth: Mae Chwarae Cymru yn rhoi gwybodaeth, adnoddau a Hyfforddiant i unigolion a sefydliadau sy’n rhan o chwarae plant a gwaith plant. 

Dylanwad ar Bolisi: Mae Chwarae Cymru yn gweithio i ddylanwadu ar bolisi a phenderfyniadau ar lefelau amrywiol, o leol i genedlaethol, i flaenoriaethu a chefnogi cyfleoedd chwarae. 

Ymchwil a Datblygu: Mae Chwarae Cymru yn cymryd rhan mewn prosiectau ymchwil a datblygu i ddeall effaith chwarae ar les a datblygiad plant yn well. 

Cefnogi Gweithwyr Chwarae: Mae Chwarae Cymru yn cefnogi’r rhai sy’n gweithio yn y sector chwarae, yn cynnwys gweithwyr chwarae a darparwyr chwarae drwy gynnig hyfforddiant, arweiniad a chyfleoedd i rwydweithio.

Egwyddorion ac Ymagweddau Allweddol 

Mae gwaith Chwarae Cymru yn seiliedig ar yr egwyddorion ac ymagweddau canlynol:

Cyfleoedd Chwarae Digonol: Mae Chwarae Cymru yn eirioli dros roi ymagwedd ‘cyfleoedd chwarae digonol’ ar waith, gan sicrhau bod plant yn cael digon o amser, lle a chyfleoedd i chwarae.

Canolbwyntio ar y Plentyn: Mae Chwarae Cymru yn blaenoriaethu llais, barn ac ymreolaeth plant mewn penderfyniadau’n ymwneud â chwarae. 

Cynhwysiant: Mae Chwarae Cymru yn gweithio i sicrhau bod cyfleoedd chwarae’n hygyrch a chynhwysol i bob plentyn, waeth beth fo’u cefndir neu allu. 

Eiriolaeth: Mae Chwarae Cymru yn ymgyrchu’n weithredol dros gydnabod chwarae fel rhan hanfodol o fywydau plant. 

Hyfforddiant ac Adnoddau: Mae Chwarae Cymru yn darparu adnoddau, hyfforddiant a chanllawiau i gefnogi’r rhai sy’n gweithio gyda phlant, yn cynnwys gweithwyr chwarae, addysgwyr, rhieni a’r rhai sy’n llunio polisïau. 

Cyflawniadau a Mentrau

Yn ystod y blynyddoedd, mae Chwarae Cymru wedi cymryd rhan mewn nifer o fentrau ac ymgyrchoedd i hyrwyddo chwarae plant. Mae rhai o’u llwyddiannau nodedig yn cynnwys:

Creu Adnoddau: Mae Chwarae Cymru wedi creu ystod o adnoddau, yn cynnwys cyhoeddiadau, pecynnau gwaith ac adroddiadau ymchwil i gefnogi dealltwriaeth a hyrwyddo chwarae. 

Hyfforddiant a Gweithdai:  Mae Chwarae Cymru yn cynnig cyrsiau hyfforddi a gweithdai ar waith chwarae, asesiad risg a chreu amgylcheddau sy’n hyrwyddo chwarae. 

Diwrnod Chwarae: Mae Chwarae Cymru yn rhan o’r gwaith trefnu ar gyfer Diwrnod Chwarae, digwyddiad blynyddol sy’n dathlu pwysigrwydd chwarae ac sy’n rhoi cyfle i blant gymryd rhan mewn gweithgareddau chwareus.

Dylanwad ar Bolisi: Mae Chwarae Cymru wedi cael dylanwad ar eirioli dros chwarae mewn dogfennau polisi a deddfwriaeth a hynny’n genedlaethol a lleol.

Cydweithio: Mae Chwarae Cymru yn cydweithio gyda sefydliadau, llywodraethau a chymunedau amrywiol i eirioli dros chwarae plant a chreu amgylcheddau chwarae cefnogol.

Ewch i wefan Chwarae Cymru